«Юр’еўскі карагод» беларускага Палесся ўключылі ў спіс спадчыны ЮНЕСКА

0
300
Юр'еўскі карагод Палессе
Фота: ok.ru/pogostkray

Абрад захаваўся яшчэ з дахрысціянскіх часоў.

Элемент «Вясновы абрад “Юр’еўскі карагод” вёскі Пагост Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці ўключаны ў спіс ЮНЕСКА. Такое рашэнне прынята на 14-й сэсіі Міжурадавага камітэта па ахове нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА, які праходзіць на гэтым тыдні (9-12 снежня 2019 гады) у Багаце (Калумбія), паведаміла ў сваім Фэйсбуку прэс-сакратар Міністэрства культуры Беларусі Ілона Немава.

Абрад захаваўся яшчэ з дахрысціянскіх часоў, калі палешукі ўшаноўвалі паганскага бога ўрадлівасці, вясны і кахання Ярылы. А з прыходам хрысціянскай веры ў абрад інтэгравалі іконы і іншую сімволіку праваслаўя. Дату прымеркавалі да свята святога Георгія.

Юр'еўскі карагод Палессе 2
Жанчыны ўпрыгожваюць каравай “дрэвам”. Фота: ok.ru/pogostkray

У поўнай меры «Юр’еўскі карагод» захавалі толькі ў вёсцы Пагост. Пачынаецца ён з выпякання святочнага каравая-карагода за дзень да свята. 6 траўня, на праваслаўнае свята святога Георгія (Юрыя), надыходзіць час упрыгожваць яго «дрэвам», зробленым з галінак. Дзяўчыны плятуць вянкі, абіраюць «ваяводу» (мясцовага паважанага вяскоўца), які падымае каравай над сталом. Затым жанчыны кладуць хлеб у дзяжу, пасыпаную збожжам, хрысцяцца і чытаюць малітву.

З караваем, абразом Святога Георгія «працэсія» вылучаецца ў поле, праходзячы праз вароты з ручніка. Непасрэдна карагод водзяць у полі, просячы пра добры ўраджай і «задобрываючы» зямлю. Гучаць песні, у прыватнасці, «Ой, выйдзем у поле, паклічам Бога — адамкнуць зямельку, выпусціць расіцу…». Затым усе вяртаюцца ў вёску — танцы, песні, гульні могуць працягвацца да раніцы.

Несці абраз даручаюць паважанаму ў вёсцы мужчыну. Фота: ok.ru/pogostkray
Несці абраз даручаюць паважанаму ў вёсцы мужчыну. Фота: ok.ru/pogostkray

Нагадаем, у мінулым годзе ў спіс нематэрыяльнай спадчыны ЮНЕСКА ўнеслі каталіцкі фэст у гонар абраза Божай Маці Божай. Раней міжнародная арганізацыя ўнесла ў гэты спіс абрад «Калядныя цары» ў вёсцы Семежава Капыльскага раёна. Акрамя таго, у Спісе аб’ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА — Белавежская пушча, Мірскі замак, палац Радзівілаў у Нясвіжы, пяць пунктаў геадэзічнай Дугі Струвэ.

Усе матэрыялы з Краязнаўчага сайта Гомеля і Гомельшчыны, прысвечаныя Юр’еўскаму карагоду можна знайсці па адмысловым тэгу.