“Вы раскулачваеце, а мы не пойдзем і памагаць”: сялянскі супраціў палітыцы суцэльнай калектывізацыі на Гомельшчыне

0
106
Вы раскулачваеце, а мы не пойдзем і памагаць сялянскі супраціў палітыцы суцэльнай калектывізацыі на Гомельшчыне

Курс на рэзкае фарсіраванне тэмпаў калектывізацыі быў прыняты пасля лістападаўскага Пленума ЦК ВКП(б) 1929 года. Пагоня за высокімі тэмпамі калектывізацыі суправаджалася прымусовымі мерамі, адміністратыўным націскам на сялян [1, арк. 59]. Наступленне савецкай улады на сялянства, асабліва на яго заможную частку, суправаджалася масавымі хваляваннямі сялян. Не стала выключэннем і Гомельшчына. У палітычнай характарыстыцы Гомельскага раёну і акругі за 1930 год адзначалася аб адмоўных адносінах сялян да савецкай улады ў сувязі з калгасным будаўніцтвам і “ліквідацыяй кулацтва” [2, арк. 10-10 ад.]. Для абароны аднавяскоўцаў ад раскулачвання і высялення сяляне выкарыстоўвалі розныя сродкі: масавыя хадатайствы за адмену высялення, пагрозы ў адрас прадстаўнікоў савецкай улады, сілавыя сродкі [3, арк. 15-21].

Станоўчыя адносіны сялян да заможных гаспадароў вызваны тым, што апошнія дапамагалі больш слабым гаспадаркам (у эканамічным плане) пры неўраджаі, нейкіх стыхійных бедствах [3, арк. 15-21]. Заможныя сяляне валодалі аўтарытэтам сярод аднавяскоўцаў. Акрамя таго, большая частка сялян была аб’яднана роднаснай сувяззю і не бачыла ў асобах заможных сялян ворагаў.

З другой паловы 1930 года колькасць сялянскіх выступленняў скарацілася. З восені 1930 года пачалася арганізацыя “новага прыліву” ў калгасы, узмацніўся падатковы гнёт, што выклікала незадаволенасць сялян. Аднак масавых хваляванняў, падобна вясновым, ужо не было.

Літаратура

  1. Всем секретарям райкомов «О ходе хлебозаготовок» // Дзяржаўны архіў грамадскіх аб’яднанняў Гомельскай вобласці (далей ДАГАГВ). Ф. 3. Воп. 1. Спр. 555. Арк. 59.
  2. Политическая характеристика Гомельского района и округа (1930 г.) // ДАГАГВ. Ф. 205. Воп. 1а. Спр. 45. Арк. 10-10 ад.
  3. Спецсводка № 34 Гомельского ОГПУ «Ход подготовки к выселению кула­чества и политнастроение деревни в связи с этим» // ДАГАГВ. Ф. 3. Воп. 1. Спр. 714. Арк. 15-21.

Аўтар: І.У. Ігнаценка
Крыніца: Дни студенческой науки. Материалы XLVI студенческой научно-практической конференции (Гомель, 11-12 мая 2017 года). В двух частях. Часть 2. Гомель. ГГУ им. Ф. Скорины. 2017. С. 32-33.