Васіль Іванавіч Казлоў

0
417

Казлоў Васіль Іванавіч (3. 3. 1903 — 2. 12. 1967) — адзін з выбітных арганізатараў партызанскага руху на часова акупаванай тэрыторыі Беларусі, першы сакратар Менскага падпольнага абласнога камітэта Камуністычнай партыі Беларусі (КПБ), камандыр Менскага партызанскага злучэння.

Козлов, герой, КазлоўНарадзіўся 18 лютага (3 сакавіка) 1903 году ў вёсцы Заградзе сучаснага Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Беларус. У 1919-25 гадах працаваў слесарам дэпо чыгуначнай станцыі Жлобін. Сябар ВКП(б)/КПСС з 1927 году. У 1929-33 гадах вучыўся ў Камуністычным універсітэце імя У.І. Леніна ў горадзе Менску. Ва ўніверсітэцкай газеце не раз пісалі аб В.Казлове як аб лепшым у студэнцкім калектыве. У 1933 году В.І.Казлова накіравалі на працу партаргам у калгас «Светлы шлях» вёскі Мецявічы Старобінскага раёна, што ў пяці кіламетрах ад сучаснага Салігорска, дзе асабістым прыкладам ён імкнуўся весці за сабой калгаснікаў.

У 1934-40 гадах ён быў дырэктарам Старобінскай МТС, першым сакратар Старобінскага райкама Кампартыі Беларусі, з 1940 году —  намеснікам старшыні Рады Народных Камісараў Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі, а з красавіка 1941 году — другім сакратаром Менскага абкама КПБ.

На Старобіншчыне Васіль Іванавіч пазнаёміўся з людзьмі, з якімі сябраваў потым да канца свайго жыцця. Адзін з іх — Васіль Захаравіч Корж. З ім разам прайшлі яны дарогамі партызанскай і падпольнай барацьбы з ворагам у гады Вялікай Айчыннай вайны. Абодва сталі героямі.

У ліпені 1941 году па рашэнні партыі Васіль Іванавіч Казлоў быў пасланы за лінію фронту  упаўнаважаным Цэнтральнага Камітэта КПБ па арганізацыі партызанскага руху ў тыле суперніка.

З ліпеня 1941 году, Казлоў — першы сакратар Менскага падпольнага абкама КПБ і камандыр Менскага партызанскага злучэння, якое нанесла суперніку ў гады вайны вялікія страты. У гэтай якасці ён умела кіраваў як абласной партыйнай арганізацыяй, так і баявымі дзеяннямі партызанскага злучэння, палымяным словам натхняючы асабовы склад на подзвігі.

Да сярэдзіны 1942 году на тэрыторыі Міншчыны былі створаны і актыўна дзейнічалі 43 брыгады, якія аб’ядноўвалі 55 тысяч партызан. Была наладжана сувязь з фронтам і «Вялікай зямлёй». Адтуль, на таемны аэрадром, што на выспе Зыслоў на Любаншчыне, дастаўляліся самалётамі ўзбраенне, газеты і лісты родных, а адтуль вывозіліся параненыя партызаны.

У верасні 1942 году В.І.Казлоў быў выкліканы ў Крэмль для справаздачы аб дзейнасці падпольнага руху і дзеяннях партызанаў у Беларусі.

Указам Прэзідыума Вярхоўнай Рады СССР ад 1 верасня 1942 гады аднаму з выбітных арганізатараў партызанскага руху на часова акупаванай тэрыторыі Беларусі Казлову  Васілю Іванавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаль «Залатая Зорка» (№ 711).

Пастановай Рады Народных Камісараў СССР ад 16 верасня 1943 году – аднаму з дзесяці камандыраў партызанскіх фармаванняў Беларускай ССР – В.І. Казлову прысвоена вайсковае званне «генерал-маёр».

Адразу ж пасля вызвалення Менска В.І.Казлоў узначаліў абкам і гаркам партыі (ліпеня 1944 году па студзень 1948 году) і заняўся аднаўленнем Менскай вобласці.

Увосень 1948 году (студзень) Васіль Іванавіч быў абраны Старшынёй Прэзідыума Вярхоўнай Рады Беларускай ССР і намеснікам Старшыні Прэзідыума Вярхоўнай Рады СССР і ўзначальваў гэтыя пасады да 1967 году.

З 1956 — кандыдат, а з 1966 — сябар Цэнтральнага Камітэта Камуністычнай партыі Савецкага Саюза.

Жыў у Менску. Сканаў 2 снежня 1967 году. Пахаваны на Ўсходніх («Маскоўскіх») могілках у Менску (участак № 18).

Узнагароджаны пяццю ордэнамі Леніна, ордэнам Чырвонага Сцяга, двума – Айчыннай вайны першай ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга і чатырнаццаццю медалямі.

Імя В.І. Казлова носяць вуліцы ў Менску і іншых гарадах Беларусі. У Менску на фасадзе хаты ў якой ён жыў і на фасадзе дамоў вуліцы, якая названая ў ягоны гонар усталяваны мемарыяльныя дошкі.

У дзень урачыстай імпрэзы з нагоды 100-годдзя з дня яго нараджэння школе № 5 г. Светлагорска ганарова прысвоілі імя Героя Савецкага Саюза Васіля Іванавіча Казлова.

Цікавы факт: Сёння мала хто ведае, што менавіта В.І. Казлоў у 1949 году «прабіваў» рашэнне пра вылучэнне сродкаў на ўзвядзенне горада ў раёне Старобінскага калійнага радовішча (у хуткай будучыні гэты горад назавуць Салігорскам), а пазней часцяком бываў у нашым горадзе, сустракаўся з сябрамі, цікавіўся працай калійшчыкаў, клапаціўся аб паляпшэнне іх жыллёвых і побытавых умоваў жыцця. Усюды на Салігоршчыне Васіль Іванавіч быў дарагім і жаданым госцем.

Крыніцы: 

— Всенародная борьба в Белоруссии. В 3 т. «Минск. «Беларусь». 1984.

— Герои Советского Союза. Краткий биографический словарь. Том 1. М.: Воениз., 1987

— Марушкевич Н.Т. Смысл его жизни. М., 1976.

— Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. Минск, 1984

— Народные Герои. М., 1983

 

Спасылка: http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=3387

http://www.soligorsk-city.com/165/people/kozlov.html

Пераклад на беларускую і кампаноўка матэыялу: Яўген Меркіс